{"id":3915,"date":"2023-01-31T11:29:07","date_gmt":"2023-01-31T10:29:07","guid":{"rendered":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/nuevos-paradigmas-laborales-desde-una-optica-universitaria\/"},"modified":"2023-02-17T15:01:27","modified_gmt":"2023-02-17T14:01:27","slug":"nuevos-paradigmas-laborales-desde-una-optica-universitaria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/nuevos-paradigmas-laborales-desde-una-optica-universitaria\/?lang=eu","title":{"rendered":"Laneko paradigma berriak unibertsitate-ikuspegitik"},"content":{"rendered":"[vc_row type=\u00bbin_container\u00bb full_screen_row_position=\u00bbmiddle\u00bb column_margin=\u00bbdefault\u00bb column_direction=\u00bbdefault\u00bb column_direction_tablet=\u00bbdefault\u00bb column_direction_phone=\u00bbdefault\u00bb scene_position=\u00bbcenter\u00bb bottom_padding=\u00bb20&#8243; text_color=\u00bbdark\u00bb text_align=\u00bbleft\u00bb row_border_radius=\u00bbnone\u00bb row_border_radius_applies=\u00bbbg\u00bb overflow=\u00bbvisible\u00bb overlay_strength=\u00bb0.3&#8243; gradient_direction=\u00bbleft_to_right\u00bb shape_divider_position=\u00bbbottom\u00bb bg_image_animation=\u00bbnone\u00bb gradient_type=\u00bbdefault\u00bb shape_type=\u00bb\u00bb][vc_column column_padding=\u00bbno-extra-padding\u00bb column_padding_tablet=\u00bbinherit\u00bb column_padding_phone=\u00bbinherit\u00bb column_padding_position=\u00bball\u00bb column_element_direction_desktop=\u00bbdefault\u00bb column_element_spacing=\u00bbdefault\u00bb desktop_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb tablet_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb phone_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb background_color_opacity=\u00bb1&#8243; background_hover_color_opacity=\u00bb1&#8243; column_backdrop_filter=\u00bbnone\u00bb column_shadow=\u00bbnone\u00bb column_border_radius=\u00bbnone\u00bb column_link_target=\u00bb_self\u00bb column_position=\u00bbdefault\u00bb gradient_direction=\u00bbleft_to_right\u00bb overlay_strength=\u00bb0.3&#8243; width=\u00bb1\/1&#8243; tablet_width_inherit=\u00bbdefault\u00bb animation_type=\u00bbdefault\u00bb bg_image_animation=\u00bbnone\u00bb border_type=\u00bbsimple\u00bb column_border_width=\u00bbnone\u00bb column_border_style=\u00bbsolid\u00bb][nectar_single_testimonial testimonial_style=\u00bbbasic\u00bb image=\u00bb3903&#8243; name=\u00bb<strong>Francisco Jos\u00e9 Barba Ramos<\/strong>\u00bb subtitle=\u00bbLanaren Zuzenbideko irakaslea<br \/>\nEnplegu, Ekintzailetza eta Kanpo Katedretako zuzendaria<br \/>\nHuelvako Unibertsitatea\u00bb][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=\u00bbin_container\u00bb full_screen_row_position=\u00bbmiddle\u00bb column_margin=\u00bbdefault\u00bb column_direction=\u00bbdefault\u00bb column_direction_tablet=\u00bbdefault\u00bb column_direction_phone=\u00bbdefault\u00bb scene_position=\u00bbcenter\u00bb text_color=\u00bbdark\u00bb text_align=\u00bbleft\u00bb row_border_radius=\u00bbnone\u00bb row_border_radius_applies=\u00bbbg\u00bb overflow=\u00bbvisible\u00bb overlay_strength=\u00bb0.3&#8243; gradient_direction=\u00bbleft_to_right\u00bb shape_divider_position=\u00bbbottom\u00bb bg_image_animation=\u00bbnone\u00bb][vc_column column_padding=\u00bbno-extra-padding\u00bb column_padding_tablet=\u00bbinherit\u00bb column_padding_phone=\u00bbinherit\u00bb column_padding_position=\u00bball\u00bb column_element_direction_desktop=\u00bbdefault\u00bb column_element_spacing=\u00bbdefault\u00bb desktop_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb tablet_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb phone_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb background_color_opacity=\u00bb1&#8243; background_hover_color_opacity=\u00bb1&#8243; column_backdrop_filter=\u00bbnone\u00bb column_shadow=\u00bbnone\u00bb column_border_radius=\u00bbnone\u00bb column_link_target=\u00bb_self\u00bb column_position=\u00bbdefault\u00bb gradient_direction=\u00bbleft_to_right\u00bb overlay_strength=\u00bb0.3&#8243; width=\u00bb1\/1&#8243; tablet_width_inherit=\u00bbdefault\u00bb animation_type=\u00bbdefault\u00bb bg_image_animation=\u00bbnone\u00bb border_type=\u00bbsimple\u00bb column_border_width=\u00bbnone\u00bb column_border_style=\u00bbsolid\u00bb][vc_column_text]\u201cLan erreforma\u201d <em>Lan-erreformarako, enpleguaren egonkortasuna bermatzeko eta lan-merkatua eraldatzeko premiazko neurriei buruzko abenduaren 28ko 32\/2021 Errege Lege Dekretua<\/em> baino askoz gehiago da. Lan arloko esparru juridikoaren erreforma prozesu batean murgildurik gaude.<\/p>\n<p><strong>Lan Zuzenbidearen paradigma klasiko batzuk berreskuratzea<\/strong> du helburu. Lehenik eta behin, ohiko \u201clan harremanetik\u201d ihes egin dadin saihestea da, <strong>\u201cerrealitatearen lehentasunaren printzipioa edo <em>nomen iuris<\/em> irrelebantzia\u201d<\/strong>: \u201cgauzak direnak direnez, eta ez alderdiek esaten dutena\u201d, ulertzen da \u201cbesteren konturako lana\u201d dagoela, batzuek \u201charreman autonomoa, merkataritzakoa edo ustezko bekaduna\u201d dagoela dioten lekuan.<\/p>\n<p>Erreforma prozesuaren adibide gisa erabiltzen ditugu unibertsitateko gazteen artean ikusten diren egoerak. Esaterako, lan-harreman berrien kontzeptuak definitu eta aldeen eskubideak eta betebeharrak bermatu nahi dituzten \u201crider legea\u201d edo \u201ctelelanari buruzko lege\u201d ezagunak onartzea.<\/p>\n<p>Harreman jakin baten \u201clan-izaera\u201d indartzeko beharrizan horretan, maiz agertzen da puntu kritiko bat: \u201cprestakuntza praktikoa\u201d gauzatzea. Merkatu trantsizional horiek maiz prekarietatearen haztegia izaten dira. <strong>\u201cUnibertsitateko ikaslearen kanpoko praktiken\u201d<\/strong> defendatzaile sutsuak garenez, praktika horiek prestatzeko baino ez izatea defendatzen dugu, mugak eta erregulazioak jarrita, mugako eta zingiretako lur horien berezko \u201ctentazioak\u201d saihesteko.<\/p>\n<p>32\/2021 Lege Dekretuak berak ere eztabaidari heltzen dio, baina abiapuntuko ikuspegia eta metodologia okerra erabiliz. Horrela, bigarren xedapen gehigarriak \u201cBekadunaren Estatutua\u201d prestatzeko enkargua egiten du, jatorritik bertatik ikuspegi akastuna duelarik izenean bertan; izan ere, \u201cbekadunaren\u201d figura funtsean iruzurrezkoa da, eta iruditeria kolektiboan lan-legeriatik ihes egiteko mekanismo gisa agertzen da; ez du zentzurik desagertu beharko lukeen zerbait erregulatzeak.<\/p>\n<p>Eztabaida puntua \u201cprestakuntza-praktikak\u201d garatzera mugatu beharko litzateke, araututako prestakuntza prozesuetan. Lana ez dena prestakuntza da, eta ez dute arautu behar \u201cberariaz lanekoak\u201d diren erakunde juridikoek.<\/p>\n<p>Hamabi hilabete igaro dira sindikatuen eta patronalaren arteko \u201celkarrizketa sozialeko\u201d prozeduren bidez eztabaidatzen den testu bat onartu gabe; gainera, badirudi izen hori jarri izanaz damututa daudela. Orain honela agertzen da: \u201cEnpresa arloan prestakuntza praktikoan dihardutenen estatutua\u201d.<\/p>\n<p>Zirriborro guztietan agertzen da \u2013 azkenean \u2013 indargabetuta <em>1543\/2011 Errege Dekretuan, enpresetan lanekoak ez diren praktikak egiteari buruzkoan<\/em>, azaltzen diren <strong>\u201clanekoak ez diren praktika profesional\u201d<\/strong> hitz arbuiagarriak. Tituludunentzako praktikak dira, eta, beraz, edozein prestakuntza-prozesutatik deskonektatuta daude. Eta ez dute lan-izaerarik, legeak hala esaten duelako, eta ez prestazioaren beraren izaeragatik, \u201cerrealitatearen lehentasunaren printzipioa\u201d urratuz. Moralki ulertezina eta juridikoki bateraezina da \u201csoldatapeko langile\u201d kontzeptu legalarekin, batez ere praktiketako kontratuaren lan-modalitatea badagoela kontuan hartuta.<\/p>\n<p>Berreskuratu nahi den bigarren axioma <strong>kontratazioaren kausalitate-printzipioarena<\/strong> da. Printzipio horrek kontratu mugagabearen lehentasuna erakusten du, eta aldi baterako kontratazioa soilik egingo dela egin beharreko lanaren ezaugarriek izaera hori badute. Izan ere, 80ko hamarkadaren amaieratik malgutu eta deskasualizatu egin da behin-behineko kontratazioa, jarrera laxoarekin, iruzur orokorrerako joera nagusi izan delarik. Hala, aldi baterakotasunaren kultura eragin du Espainian, Europako adierazleak hiru aldiz biderkaturik agertu arte. \u201cObra edo zerbitzu jakin baterako\u201d kontratua desagertuta, \u201cakabo fandangoa\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPrestakuntzarako\u201d eta \u201cpraktiketako\u201d kontratuak, tradizioz \u201ckausalitate printzipioari\u201d erantzuten ez dioten aldi baterako bakarrak, aldatu egin dira. Izan ere, behin-behineko izaera hori ez baita lan tipologiari lotua, kontratatutako pertsonaren ezaugarriari baino. Nomenklatura aldatu da: <strong>\u201calternantziako prestakuntza kontratua\u201d<\/strong> eta <strong>\u201cpraktika profesionala lortzeko prestakuntza kontratua\u201d<\/strong>. Eta erakargarriago egiten saiatu dira, erabilera gaiztoa izatea murriztuz.<\/p>\n<p><em>Alternantziako prestakuntza kontratuaren<\/em> berrikuntza nagusia da unibertsitateko ikasleei egiteko aukera dagoela. Orain arte, \u201cprestakuntza duala\u201d LHn bakarrik jasotzen zen, eta \u201cUnibertsitate dualeko\u201d esperientzia batzuen ondoren prestakuntza-prozesuaren alderdi \u201cpraktikorako\u201d arau esparru egokirik izan gabe, mekanismo hori zabaldu egin da era horretan antolatu nahi diren unibertsitateko ikasketetarako.<\/p>\n<p>Azkenik, tituludunentzako <em>praktika profesionala lortzeko kontratu<\/em> berria ere sustatu nahi da. Ikasketak amaitu eta hurrengo hiru urteetan egin ahal izango da, edo desgaitasuna duten pertsonen kasuan, bost urteren barruan, eta aurretik zegoen bost eta zazpi urtekoa ordeztuko da, argi eta garbi gehiegizkoa zelako. \u201cKausarik gabeko\u201d aldi baterako kontratua izanik, laneratzea sustatzeko logikari erantzuten dionez, eta tituludun berrien kasuan esperientzia profesionalaren \u201cizotza apurtzea\u201d helburu izanik, ez zuen zentzurik bi urteko neurrigabeko iraupen hura bezalakoa izateak. Muga hori, gaur egun, sei hilabete eta urtebete bitartean ezartzen da.<\/p>\n<p>Aldaketa horiek alde batera utzita, unibertsitateko gazteen enplegagarritasuna sustatzeko tresna bikaina iruditu zitzaigun beti, beste mekanismo prekario batzuk, askotan iruzurrezkoak, ordeztuko zituena eta \u201cbeken\u201d kalifikazio orokorraren azpian ezkutatzen direnak. Orain arte, eta gure ikuspegi iuslaboralista eta unibertsitariotik, argi asko eta itzalen bat edo beste dituen paradigma aldaketako dinamikan gaudela ondorioztatu dezakegu.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row type=\u00bbin_container\u00bb full_screen_row_position=\u00bbmiddle\u00bb column_margin=\u00bbdefault\u00bb column_direction=\u00bbdefault\u00bb column_direction_tablet=\u00bbdefault\u00bb column_direction_phone=\u00bbdefault\u00bb scene_position=\u00bbcenter\u00bb bottom_padding=\u00bb20&#8243; text_color=\u00bbdark\u00bb text_align=\u00bbleft\u00bb row_border_radius=\u00bbnone\u00bb row_border_radius_applies=\u00bbbg\u00bb overflow=\u00bbvisible\u00bb overlay_strength=\u00bb0.3&#8243; gradient_direction=\u00bbleft_to_right\u00bb shape_divider_position=\u00bbbottom\u00bb bg_image_animation=\u00bbnone\u00bb gradient_type=\u00bbdefault\u00bb shape_type=\u00bb\u00bb][vc_column column_padding=\u00bbno-extra-padding\u00bb column_padding_tablet=\u00bbinherit\u00bb column_padding_phone=\u00bbinherit\u00bb column_padding_position=\u00bball\u00bb column_element_direction_desktop=\u00bbdefault\u00bb column_element_spacing=\u00bbdefault\u00bb desktop_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb tablet_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb phone_text_alignment=\u00bbdefault\u00bb background_color_opacity=\u00bb1&#8243;&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4103,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3915","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-uncategorized-eu"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3915"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3917,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3915\/revisions\/3917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foroempleo.deusto.es\/revista\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}