Mikel Torres Lorenzo, Eusko Jaurlaritzako Lehendakariordea eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburua

Euskadi talentuaren erronkaren aurrean: prestakuntza eta kalitatezko enplegua, iritsi nahi dugun etorkizunerako

Unibertsitatetik lan-mundurako pausoa ematen deneko etapa zirraragarria da, itxaropenez eta, aldi berean, zalantzaz betea. Horregatik, Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailean, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzu Publikoaren laguntzarekin, zuen ondoan gaude, bide horretan laguntzeko eta kezka horiek benetako aukera bihurtzen laguntzeko.

Euskadiko datuek baikortasunerako ikuspegia ematen digute: unibertsitateko ikasketak amaitzen dituzten gehienek azkar lortzen dute lan-merkatuan sartzea, eta hilabete gutxiren buruan aurkitzen dute lehen enplegua eta, horrela, ibilbide profesional sendoa eta kalitatezkoa izatea lortzen dute. Zehazki, unibertsitateko tituludunen hamarretik zortzi lanean ari dira ikasketak amaitu eta hiru urtera eta, batez beste, hiru hilabete behar dituzte lehen lana aurkitzeko.

Teknika eta osasun arloetako titulaziodunek lortzen dute enplegu osoa; hau da, langabezia-tasa % 5etik beherakoa da kasu horietan. Balantzaren beste aldean Gizarte Zientziak, Humanitateak eta Zientzia esperimentalak daude, % 16, % 15 eta % 11ko langabezia-tasekin, hurrenez hurren.

Prestakuntzaren eta enpleguaren arteko egokitzapenari dagokionez, osasun arloa nabarmentzen da, ikasketekin lotura zuzena duten lanpostuetan % 89 baitaude eta, ondoren, arlo teknikoak eta esperimentalak ditugu (% 83 eta % 79, hurrenez hurren). Kopuru horiek erakusten dute euskal lan-merkatuak bereziki eraginkortasunez jasotzen duela bere sare ekonomikorako estrategikoak diren sektoreetan prestatutako talentua. Hala ere, atzean geratzen dira titulazio ekonomiko-juridikoak (% 76), sozialak (% 72) eta humanitateak (% 65).

Lan baldintzen ikuspegitik, datuek erakusten dute hileko soldata garbia pixkanaka hobetzen ari dela: 2020tik % 14ko igoera izan du eta kontratu egonkortasun handiagorako joera orokorra da.

Unibertsitateko ikasketak amaitzen dituztenen laneratze handiko testuinguru honetan, bada, Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzu Publikoak konpromiso sendoa dugu oraindik ere gazteentzat kalitatezko enplegua sustatzeko. Horretarako, kontratazioa sustatzeko eta 30 urtetik beherako pertsonei lan-merkatura igarotzen laguntzeko berariazko programen aldeko apustua egiten jarraitzen dugu. Besteak beste, honako programa hauek azpimarratu ditzakegu: Lehen Aukera, unibertsitateko titulua edo goi-mailako lanbide-heziketa izan eta lan-esperientzia behar dutenentzat; errelebo-kontratua errelebularien kontratazio mugagaberako, edo Ikerlan ikerketarako programa, ikerlaneko enpresentzat, edo ekintzailetzarako laguntzak. Era berean, Lanbidek tokiko erakundeentzako eta erakunde publikoentzako laguntzak finantzatzen ditu, 30 urtetik beherako pertsonak kontratatzeko, unibertsitateko tituludunak edo titulaziorik gabekoak eta sei hilabete baino gutxiagoko lan-esperientzia dutenak.

Prestakuntzari dagokionez, eskaintza oso zabala da. Ohiko prestakuntza-ibilbideez gain, Lanbidek, beste bazkide batzuekin lankidetzan, aukera berritzaileagoak jartzen ditu herritarren eskura. BBKrekin, adibidez, bootcamp-ak garatzen ditu Data Science, zibersegurtasuna, Full Stack eta marketin digitalean trebatzeko Lanbiden izena emanda dauden langabeentzat.
Nolanahi ere, enpresek eta gazteek profesional-talde zabala dute eskura, eta Lanbideren Tokiko Enplegu Bulegoetan arreta emateaz gain, Bulego Birtualean eta enplegu-zentro laguntzaileen bidez ere ematen dute arreta, unibertsitateetan, esaterako.

Kontuan hartzen badugu, Enpleguaren Prospektiba eta Okupazio Joeren Behatokiaren datuen arabera, 2036an ziur asko 265.000 enplegu-aukera baino gehiago sortuko direla belaunaldien arteko erreleboaren ondorioz, erabakigarria da erakunde publikoen zeregina, benetako lan-inguruneetan behar diren gaitasunak eskuratzea errazteko eta lan-merkatura sartzeko bideak zabaltzeko.

Ziurtasun gutxiko eta lan-merkatu dinamikoko mundu honetan, enplegua bilatzen dutenen eta eskaintzen dutenen arteko zubia izaten jarraitu nahi dugu, garrantzizko prestakuntza eta kalitatezko enpleguak lortzea sustatuz. Horixe da gure konpromisoa.